دیپلماسی فرهنگی درعصر جهانی شدن

نئو مارکسیسم : جهانی شدن را سلطه جهان سرمایه داری می داند.

مارکسیست ها : معتقدند فرهنگی که امروز از طریق رسانه های گروهی و مراکز تولید روشنفکری در جهان در حال انتشار است و به شکل فرهنگ جهانی در می آید، در جهت حفظ منافع امپریالیست ها و دولت های استثمارگری است که در مرکز نظام سرمایه داری جهانی قرار دارند.

رونالد رابرتسون معتقد است که جهانی شدن فرآیندی است که هم درعرصه آگاهی انسان در حال اتفاق افتادن است و هم در عرصه واقعیت. در هر دو این موارد،پدیده های انسانی در حال یافتن ابعاد جهانی اند، خودشان را از چارچوب مرزهای ملی آزاد می کنند، و هویت جهانی می یابند. این نکته آخر فصل مشترک تمام دیدگاه هایی است که درباره جهانی شدن وجود دارد.

در زمینه رابطه دیپلماسی و فرهنگ سه دیدگاه اصلی وجود دارد:

1)   دیدگاهی که به فرهنگ نگرش کاملا ابزاری دارد.آنان می گویند : فرهنگ اصالت ندارد و ابزار دیپلماسی است .آنان معتقدند که اصل اقتصاد است و فرهنگ جنبه ابزاری دارد که در ساختارها هم مشاهده می کنیم.

2)   دیدگاه دوم برعکس دیدگاه اول است. طرفداران این رای معتقدند که نظام حکومتی ایران نظامی ایدئولوژیک است .از نظر آنان فرهنگ و ایدئولوژی به معنی دین است و مهم ترین کار نمایندگان فرهنگی ایران تبلیغ ایدئولوژی حاکم در ایران است، حتی اگر منافع ملی و امنیت و منافع اقتصادی به خطر بیافتد.

3)   اما نگرش سومی هم در جامعه وجود دارد که باید روی آن تأمل بیشتری کرد.در این نگرش ، فرهنگ به عنوان عرصه اصلی و تجلی ماهیت وجودی انسان تلقی می شود. فعالیت فرهنگی به جریان انداختن نظام های معنایی و معرفتی دنیای امروز است.

نتیجه بحث : 

به نظر می رسد در عصر جهانی شدن با عنایت به اینکه پدیده های انسانی هویت و ابعاد جهانی می یابند، فرهنگ ابزار دیپلماسی نخواهد بود. در جهان امروز دیپلماسی فرهنگی کارآمد نخواهد بود زیرا دیپلماسی فرهنگ ، ابزاری است در دست دیپلمات ها برای رسیدن به منافع سیاسی خاص و زمانی که فرهنگ و ره آوردهای فرهنگی تبدیل به ابزار دیپلمات ها بشوند برای رسیدن به منافع خاص، دیگر تأثیر فرهنگی به معنای عام خود را -  به معنی نظام های معنایی – از دست می دهند .

در عصر جهانی شدن، آن طور که مارتین آلواز می گوید: فرهنگ ها خود را از قید و بند و حصارهای دارای حاکمیت رها می کنند و همین امر به آنها اجازه حضور موثر بین المللی می دهد و دیگر به عنوان ابزار سیاسی خاص مورد استفاده قرار نمی گیرند. لذا در عصر جهانی شدن، هویت های فرهنگی، داشته ها و اصالت های فرهنگی امکان بیشتری برای ظهور و بروز می یابند.

این مطالب برگرفته از نشریه نگاه می باشد.

كسيكه به اوضاع زمان خود آگاه باشد گرفتار هجوم اشتباهات نمي‌شود.

امام علي (ع) :

آنكه در غنا و فقر ميانه روي كند، خود را براي رويارويي با گرفتاري‌هاي سخت روزگار آماده كرده است.

 23 آوريل هر سال (از سال 1996 به بعد) كه توسط سازمان جهاني يونسكو به نام روز جهاني كتاب و كپي‌رايت ناميده شده است، امسال هم در ايران با بي‌توجهي سپري خواهد شد. نامگذاري روزي به اين نام كه با هدف ارتقاي سطح مطالعه، انتشار و حمايت از منافع روشنفكران مطرح شده است، تمامي نويسندگان و مولفان، ناشران، كتابداران و همه موسسات دولتي  و خصوصي و همه افرادي را كه به نوعي در اين حوزه فعاليت دارند، تحت پوشش دارد و همه مي‌توانند در برگزاري اين روز سهيم باشند.

مراسم روز جهاني كتاب و كپي‌رايت در سراسر دنيا هر ساله توسط كميسيون‌هاي ملي يونسكو و انجمن‌هاي مرتبط با آن و مراكز و موسسات و مدارس و كتابخانه‌هاي وابسته به آن برگزار مي‌شود. دعوت به همكاري در برپايي هرچه بهتر اين مراسم در پيام كوئيچيرو ماتسورا، مدير كل يونسكو به مناسبت روز جهاني كتاب و كپي‌رايت در سال 2007 نيز به چشم مي‌خورد. اما كميسيون ملي يونسكو در ايران براي روز سوم ارديبهشت‌ماه امسال برنامه خاصي براي اجرا ندارد و با توجه به نزديك شدن به نمايشگاه كتاب امسال هم، تاكنون هيچ انجمن، اتحاديه و نهادي كه مايل به برگزاري مراسمي به مناسبت فرارسيدن اين روز باشد، اعلام برنامه نكرده است كه با توجه به سطح پايين مطالعه درايران و همچنين بي‌توجهي فراگير نسبت به قوانين كپي‌رايت درايران كه جاي توجه بيشتر دارد، محل تامل است.                     

چند وقتی است که مطالعاتی پیرامون جهانی شدن و جهانی سازی شروع کرده ام ،به دلیل اهمیت این موضوع و نو بودن آن تصمیم گرفتم مطالبی را که در این باره می خوانم ،هر چند وقت یک بار به صورت خلاصه و چکیده روی وبلاگ بگذارم .

 

 

جهانی شدن و حفظ فرهنگ ایرانی :

 

 

گروهی معتقدند اگر «جهانی شدن» را با « آمریکایی شدن» یکسان بدانیم به مشکل می خوریم اما جهانی شدن همان آمریکایی شدن نیست.

 

«در نظریه رابرتسون ، این نگرش فرهنگی و رویکرد اخلاقی و انتقادی بسیار اهمیت دارد. در این نظریه،جهانی شدن به معنی غربی شدن و پذیرش ارزش ها و باورهای غربی نیست.»

رابرتسون ضمن تاکید بر ارزش های عام و کلی جهان به ارزش های خاص  فرهنگی نیز توجه کرده است . و ی می گوید: تنوع و تکثر فرهنگی با ظهور یک فرهنگ مشترک جهانی منافاتی ندارد.

 

جهانی شدن در جهت نابودی دین و ارزشهای مذهبی گام بر نمی دارد، پیروان واقعی ادیان می توانند با احیا و پالایش دین و با امکانات تازه و زبانی نو از ارزش های انسانی دین دفاع کنند.

 

جهانی شدن هم فرصت است و هم تهدید: فرصت برای عرضه فرهنگ های قوی و نیز تهدید برای فرهنگ های ضعیف . باید آنچه داریم به درستی بشناسیم و به زیبایی مطرح کنیم و آنچه را محتاج آنیم هوشمندانه بپذیریم. ایرانیان باید در عرصه جهانی وارد گفت و گو شوند و هویت ملی خودشان را حفظ کنند .

همه می خواهند بشریت را عوض کنند ولی دریغا که هیچ کس در این اندیشه نیست که خود را عوض کند.

                                                                                                               تولستوی